Aardbeien in soorten en maten
In aardbeienland is er veel onderscheid mogelijk: zaadecht of niet, grootvruchtig of klein, doordragend of junidragend. Als vroegere aardbeienplukster dacht ik dat alle aardbeien in juni worden geoogst. Ik wist ook dat bosaardbeitjes heerlijk zijn en verwarde ze ook nogeens met de indische aardbei - tot ik ze proefde. De indische aardbei is een bodemkruipertje met op aardbeien lijkende vruchtjes. Volgens sommigen zijn ze giftig, maar lekker zijn ze in elk geval niet. Maar hoe zit het met al die "echte" aardbeien? Als je kijkt waar ze vandaan komen en hoe ze gekweekt worden, zal veel je duidelijker worden.
Bosaardbeien (Fragaria vesca)
Dit is een inheemse aardbeiensoort die kleine, aromatische vruchtjes heeft. Op een aantal plaatsen in Nederland en België komt hij in het wild voor. Bosaardbeitjes hebben niet veel uitlopers (lange stengels waaraan nieuwe plantjes zich vormen). Maar ze zaaien wel makkelijk uit en daarbij zijn ze "zaadecht": de nieuwe planten hebben dezelfde eigenschappen als hun ouders.
Het zijn prima plantjes voor in de border of als bodembedekkers en ze verdragen wel wat schaduw. Je kunt ze ook prima in potten of bakken kweken. Het zaad is niet duur en vaak zul je merken dat ze zichzelf gemakkelijk uitzaaien.
Grootvruchtige aardbeien
Alle soorten die grote vruchten hebben (de gewone aardbeien die we allemaal kennen dus), zijn niet inheems. Er waren eens ... twee aardbeiensoorten: de Fragaria virgina uit Noord-Amerika en de Fragaria chiloensis uit Zuid-Amerika. Ze werden na invoering in onze streken veelvuldig gekruist en alle hier bekende aardbeienplanten met grote vruchten stammen van deze kruisingen af. Het zijn allemaal hybriden, wat wil zeggen dat ze allemaal licht verschillende eigenschappen hebben. Zo zijn er soorten die in juni vrucht dragen en soorten die gedurende meerdere zomermaanden oogst geven.
Andere weetjes over lavendel
- In de siertuin houdt lavendel de luizen bij je rozen vandaan.
- In de moestuin heeft het dezelfde functie maar bovendien trekt lavendel ook nuttige bestuivers aan. En wellicht trekt hij ook koolwitjes aan die het anders op je koolplantjes voorzien hebben...
- Sommige soorten zijn heel geschikt voor haagjes te maken. Je kunt ze gebruiken langs een border of er stukjes van de moestuin mee begrenzen.
- Je kunt van de gedroogde bloemaren natuurlijk leuke lavendeltuiltjes maken en zakjes voor de linnenkast.
- Je kunt er thee van zetten of er zelfs mee koken.
- Meer over het gebruik van lavendel vind je onder andere op http://www.natuurlijkerwijs.com/lavendel.htm
Onze eigen ervaringen:
Hier zie je de volwassen lavendelplant die we momenteel in onze tuin hebben. We weten niet precies meer om welke ondersoort het gaat, wel dat het een angustifolia is. Hij leek eerst weg te kwijnen maar kwam er na de afgelopen winter toch weer bovenop. Een beetje voorzichtig bijsnoeien, wat korrelmest en later een klein beetje kalk hebben hem vast wel goed gedaan. Deze plek in de border ligt bovendien de hele dag in de zon en dat zal zeker geholpen hebben. Hij staat hier tussen fuchsiakleurig duizendblad (ook een koopje) en marjolein met witte en roze bloemen (die helemaal verwildert in onze tuin). Het resultaat is kleurrijk en ruig en natuurlijk een paradijs voor vlinders, bijen en hommels.
We hebben ook zelf lavendel gezaaid, namelijk Lavandula angustifolia "Vera". Op het pakje wordt het aangeprezen als 'echte lavendel' maar dat is ook weer zo'n aanduiding die op zich niets zegt. De latijnse term is de botanische naam en het is een reeds lang gekweekte soort. We willen er een haag mee maken en dan heeft het wel zin om te zaaien. Het is een soort die ongeveer 60 cm hoog wordt en de plantjes moeten op een onderlinge afstand van 50 cm worden uitgeplant.
|
